4- برنامة بهبود وضعيت آلودگي هواي شهر اراك: بر اساس مطالعات زيست محيطي انجام شده، آْلودگي هواي شهر اراك عمدتاٌ به سه دسته عوامل تقسيم مي شود كه عبارتند از: الف- آلودگي هاي ناشي از وجود كارخانجات در محدودة شهر اراك بويژه آلودگي هاي ناشي از عملكرد كارخانة آلومينيوم، پالايشگاه شازند،  پتروشيمي و نيروگاه توليد برق شازند و سایر صنایع آلاینده. ب- آلودگي هاي ناشي از ترافيك شهري، راه آهن و مصرف سوختهاي فسيلي ج- نقش شرايط آب و هوایی و موقعيت جغرافيائي شهر در افزایش و پایداری آلودگی ها اقدامات کنترل و مهار آلودگي هاي هواي اراك: 1) شهر اراك يكي از آلوده ترين شهرهاي كشور و جزء 7 شهر آلودة كشور قلمداد گرديده و اين موضوع در مادة 104 قانون برنامة سوم و مادة 62 قانون برنامة چهارم تصريح گرديده است. بر اساس اين مواد قانوني دولت موظف است كه برنامه هاي كاهش آلودگي در اين شهرها را به مرحلة اجرا درآورد. متأسفانه به دليل طولاني شدن فرآيند تهيه و تصويب سند زيست محيطي كاهش آلودگي هواي اراك، در سالهاي گذشته شهر اراك از مزاياي اين مواد قانوني و بودجه هاي سالانه مربوط به آن بطور كامل و خاص بهره مند نگرديده است. از ابتداي شروع به كار مجلس هفتم، يكي از اولويتهاي اصلي برنامه ها، پيگيري تهيه و تدوين سند زيست محيطي كاهش آلودگي هواي اراك از تيرماه سال 1383 بود كه خوشبختانه اين موضوع مهم به انجام رسيد. در جلساتي كه با حضور معاون عمراني استانداري و مسئولين اداره كل حفاظت محيط زيست استان در سازمان مديريت و برنامه ريزي وقت با معاون برنامه ریزی رئيس جمهور و همچنين با جناب آقاي دكتر عارف معاون اول محترم رئيس جمهوري برگزار شد، در تأمين منابع و تصويب سند مربوط، تصريح و تأكيد گرديد. 2) در جلسه اي با معاون محترم رئيس جمهوري و رئيس سازمان حفاظت محيط زيست دولت هشتم، مقرر گرديد كه 6  ايستگاه پايش آلودگي هوا در شش نقطة شهر نصب گردد و اداره كل محيط زيست استان موظف به پيگيري آن گرديد. همچنين مقرر گرديد كه 2 سري ماشين آلات مجهز و كامل معاينة فني خودرو براي بررسي و معاينة فني خودروها و كاهش آلودگي ناشي از آن در اراك مستقر گردد كه شهرداري اراك موظف به پيگيري آن گرديد. 3) نظر به اينكه در سالهاي 1383، 1384 و 1385،  سازمان حفاظت محيط زيست کشور در خصوص شناسائي صنايع آلوده كننده موضوع بند « ج » ماده 104 قانون برنامة سوم توسعة اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي و بند « ه » ماده 3 قانون تجميع عوارض در اراك به درستي عمل ننموده و اين امر باعث بروز خسارتي در حدود 25 ميليارد تومان به شهرداري اراك و ساير شهرهاي ذيربط منطقه گرديده است، با همكاري دستگاههاي ذيربط،  پيگيريهاي وسيع براي دريافت عوارض مربوط صورت گرفت ولي به هر حال بخشهايي اصلاح و بخشهايي نيز به دليل اهمال سازمان مذكور محقق نگردید. البته مسئولين استاني در اين راستا به وظايف خود عمل نموده اند و اشكال كار از سازمان محيط زيست کشور بوده است. 4) در ارتباط با كاهش آلودگيهاي ناشي از كارخانة آلومينيم اراك، با پيگيريهاي مكرر در سال 1383 از طريق سازمان مركزي محيط زيست، استاندارد سطح آلاينده ها در طرح نوسازي و ساختار جديد آلومينيوم اراك بصورت سخت گيرانه در هيأت وزيران تعيين و ابلاغ گرديد. 5) طرح جديد 110 هزارتني آلومينيوم اراك كه خود به عنوان يك كارخانة جديد بدون آلودگي محسوب مي گردد، با ركود نسبي روبرو بود كه بالاخره با پيگيريهاي بسيار و بازديدهاي مكرر از كارخانه و به دنبال طرح سؤال از وزير محترم صنايع و معادن،  تسريع در اجراي فاز اول آن صورت پذيرفت و طبق زمانبندي ارائه شده از سوي وزارت صنايع و معادن، با لحاظ استاندارد پيش گفته، در ابتداي سال 1386 به بهره برداري رسيده و متعاقب آن حداقل تعداد 70 ديگ آلايندة خطوط فعلي از مدار توليد خارج گرديد. خوشبختانه با سفر دولت محترم به استان مركزي و درج احداث كارخانه به عنوان مصوبة دولت در صورتجلسة مربوط، مقرر گرديده  فازهاي 2 و 3 طرح جديد نيز تا پايان سال 1387 به مرحلة بهره برداري برسد و خط توليد آند نيز به محدودة 40 كيلومتري اراك انتقال يابد. 6) با توجه به شرايط هواي اراك و ملاحظات زيست محيطي، مقرر گرديد استقرار صنايع در اطراف شهر اراك با تدبير جديدي طراحي گردد و نهايتاٌ در جلسة دولت و همچنين سند زيست محيطي كاهش آلودگي هواي اراك، مقرر گرديد ايجاد صنايع جديد در محدودة 40 كيلومتري شهر اراك ممنوع  شود. 7) در كميسيون تلفيق بودجة سال 1385 كل كشور و با تلاشهاي به عمل آمده در كميسيون، اولاٌ در جزء 1-2 بند الف تبصرة 13 قانون بودجه، مطالعه و تكميل مترو در شهرهاي بزرگ در متن قانون گنجانده شد ( شايان ذكر است طبق قوانين قبلي، احداث خطوط مترو در شهرهاي زير يك ميليون نفر جمعيت ممنوع بود.) ثانياٌ با حمايتهاي به عمل آمده، سهمية خودروهاي عمومي شهرهاي آلوده از جمله اراك افزايش يافت به گونه اي كه تعداد  70 دستگاه اتوبوس دوگانه سوز 400 دستگاه تاكسي و100  دستگاه ون از جملة اين موارد مي باشد. لازم به ذكر است علاوه بر موارد فوق الذكر، در سال 1384 و در جلسه اي با معاون امور عمراني وزير كشور و با حضور شهردار محترم  اراك، تعداد 73 دستگاه اتوبوس به ناوگان اتوبوسراني اراك افزوده شده بود.  8) پيگيري احداث حداقل 12 مورد جايگاه سوختگيري CNG  و مختلط، علاوه بر جايگاههاي قبلي براي ايجاد شرايط لازم در دوگانه سوز كردن خودروها. 9) يكي از عوامل كاهش آلودگي هوا در شهرها، ايجاد شرايط لازم براي سرعت بخشيدن به تردد خودروها مي باشد. از آنجائيكه در شهر اراك هنوز طرح جامع اول به طور كامل به مرحلة اجرا در نيامده است،  ضمن حمايت از شهرداري اراك در تسريع بازگشائي معابر شهري و ترميم خيابانها و معابر از نظر بهسازي و آسفالت بويژه در شهركهاي اطراف و حاشيه اي و بازگشائي معابر اصلي منتهي به كمربنديهاي شمال و جنوب اراك، در حمايت از اجراي طرح بلوار 55 متري شهر تلاشهاي زيادي به عمل آورده و در ارتباط با تأمين منابع مالي اين پروژه، اقداماتي را با وزارت مسكن و شهرسازي پيش برده است كه مقرر گرديد بخشي از اين بلوار از محل اين كمكها و بخش ديگري نيز توسط سرمايه گذار بخش غيردولتي به مرحلة اجرا درآيد. 10) در راستاي رفاه عمومي و گسترش فضاي سبز و سرعت در اجراي پروژه هاي شهري براي سرعت عبور و مرور و پالايش هواي شهر، با پيگيريهاي بعمل آمده در سالهاي 1383، 1384،  1385 و 1386، بالغ بر مبلغ 50  ميليارد  ريال از طريق شوراي برنامه ريزي شهرستان اراك و از محل بودجه هاي عمــــران شهري، به پروژه هاي تكميل بلوار دانشگاه، تكميل كمربندي شمالي اراك، تكميل ادامة خيابان جهاد، مناسب سازي تردد معلولين، تكميل بوستانهاي شهيد باهنر- اميركبير- سردشت- معلم- انتهاي خيابان امام، ايجاد پله برقي عابرين، ساماندهي وروديهاي اراك از مسيرهاي ملاير و فراهان، تجهيز پايگاهها و ايستگاههاي آتش نشاني  اختصاص و به شهرداري اراك پرداخت گرديد. (لازم به ذكر است كه اداره كل راه و ترابري نيز در بهسازي بخشي از كمربندي شمالي فعلي اراك اقداماتي انجام داده كه در جاي خود بحث مي شود.) 11) يكي از مراكز آلوده كنندة هواي اراك، وجود خطوط راه آهن در داخل شهر و تردد قطارها از اين مسير مي باشد. علاوه بر آلودگي هوا، آلودگي صوتي و مشكلات ناشي از محدود نمودن معابر و عبور و مرور و بروز پديدة ترافيك شهري نيز از مشكلات وجود راه آهن در داخل شهر اراك است. از ابتداي شروع مجلس هفتم، موضوع خروج راه آهن از داخل شهر و استقرار آن در شمال كمربندي جديد اراك از اولويتهاي كاري و در دستور كار و پيگيري قرار گرفت و نتيجة پيگيريها، تصويب مطالعة اين اقدام توسط هيأت محترم وزيران مي باشد.