«جوان ايراني در پيوند با فردا» اين يك واقعيت انكار ناپذير است كه كشور ايران با داشتن بيش از 21 ميليون نفر جمعيت در سنين 35-15 يكي از جوانترين كشورهاي جهان است. شناخت اين نيروي عظيم كه يكي از سرمايه هاي اصلي انقلاب اسلامي براي ادارة كشور و سازندگي ميهن اسلامي به شمار مي رود، از مهمترين اولويتهاي نظام اسلامي به شمار رفته و بر برنامه ريزان امور كشور است كه در معادلات خود ضمن توجة جدي به اين قشر، نيازهاي آنان را شناخته، جايگاه واقعي جوانان را ترسيم نموده و اين نيروي عظيم را بعنوان پشتوانة گرانبهاي كشور، در شئون مختلف، بكار گيرند... طبيعي است كه براي شناخت نسل جوان و پيشرو و پيشتاز كشور، نيازمند آنيم كه با درايت، زاوية ديد و نگرش خود را واقعي كرده و با مقتضيات زمان و لوازم آن، به ارزيابي اين قشر بپردازيم چرا كه به قول امام علي (ع)، فرزندان، ابناء زمان هستند و شناخت آنان توسط نسل گذشته، نيازمند شناخت ظرف زماني و تطبيق نيازهاي آنان با توسعة خواستها و ضروريات زمان آنان مي باشد. در غير اين صورت، به بيراهه رفته و روز به روز با فاصله اي بيشتر بسان دو بردار، عدم درك متقابل و عدم تفاهم و جدائي را تجربه خواهيم نمود. در اينجا به تحليل برخي نيازهاي اين قشر عظيم و آينده ساز مي پردازيم. جوان و نياز به هويت: يكي از خصوصيات دوران جواني، نياز به شناخت خود از خويشتن تا جامعة پيراموني مي باشد. اينكه كيست، داراي چه مشخصه هاي فردي و اجتماعي است و در جامعه و يا خانوادة خود، در چه جايگاهي قرار دارد؟ چقدر به حساب مي آيد و تا چه حد مي تواند مؤثر باشد؟ به چه ميزان مي تواند و يا علي القاعده بايد مسئوليت پذير باشد. بزرگترها در معادلات روزمرة خود او را در كجا مي بينند و اساساٌ تا كجا او را مي خواهند؟ در كدام تاريخ زندگي مي كند و متعلق به كدام فرهنگ و تمدن است؟ در دنياي پيراموني، با كدام گذشته و تاريخ پيوند دارد و قرار است در آينده به كجا رفته و نقشريني كند؟ در جغرافياي سرزميني، به چه قوم ونژادي بستگي دارد و اين مردم در جهان چه جايگاهي دارند؟ و دهها سؤال از اين دست. قطعاٌ جوان تشنة دانستن، بدنبال اين سؤالات و ابهامات به هر گوشه اي سر زده و جواب سؤالات خود را مي جويد و اين نسل قبل از اوست كه بايد تمامي اين جوابها را ساخته و پرداخته نموده، او را با هويت خويش آشنا كرده و پيوندي ناگسستني ايجاد نمايد. بديهي است اگر در اين گيرودار، از بيان صحيح و بموقع پاسخ سؤالات غفلت نمائيم، ديگران كه همواره در كمين دلهاي صاف و ذهنهاي تشنه بوده و در مسير منافع خود نياز به مسخ هويت و فرهنگ جوامع داراي اصالت مي باشند، جاي ما را پر كرده و خلاء ناشي از غفلت ما را پر خواهند كرد و در نتيجه با نسلي رو برو مي شويم كه كمتر تعصبي به فرهنگ و تمدن و زبان و آداب و رسوم خود داشته و دچار خودباختگي گردند. بر انديشمندان و برنامه ريزان جامعه است كه تاريخ سرشار از تمدن، فرهنگ، علم و دانش و دلاورمرديها، ايثارگريها و سربلندي و سرافرازي ايران در ادوار دور و نزديك را با زبان هنر و امروزي براي آنان بازگو نموده و آرمانهاي بلند گذشتگان براي ساختن كشوري در اوج عزت و سرافرازي را به آنان نشان دهند تا نسل جوان، خود را متعلق به اين كشور دانسته و به اين تعلق همواره افتخار كند و براي رشد و تعالي آن تلاش نمايد. ضروري است ريشه هاي عميق و جاودانة او را به وي نمايانده و با پيوند او به اين جاودانگي، پلي از تجربيات گذشته براي عبور به شاهراه آينده زده و با چراغ معرفت و شناخت، خويشتن او را بدو شناسانده و تاريخ را آنجنان كه بوده به او بياموزيم تا جوان ايراني با تبيين و تحليل صحيح تاريخ، زندگي خود را آنچنان كه بايد، بسازد. براي تحقق اين خواسته ها و ارائة پاسخ مناسب به اين نيازتناسب دارد مواردي از قبيل اقدامات زير در دستور كار برنامه ريزان جامعه قرار گيرد: • تبيين تاريخ كهن ايران و تحليل مناسب آن، بيان فراز و نشيبها و چرائي آن با زبان امروزي • ايجاد موزه هاي تاريخ تمدن و مردم شناسي • توليد فيلمهاي هنري و تاريخي با تكيه و تأكيد بر غرور و وحدت ملي • سرمايه گذاري مناسب براي تبيين ريشه هاي فرهنگي قبل از اسلام، اسلام، انقلاب اسلامي، آثار و نتايج آن با روشهاي مختلف • تبيين ريشه هاي فرهنگي ارزشهاي حاكم بر جامعه از نظر مقبوليت و شمول آن • تبيين هنرمندانة نقش دين اسلام در ايجاد تمدن و سير تحول آن جوان و مسئوليت پذيري: از ديگر خصوصيات جوانان و ايام پرطراوت جواني، شور و نشاط براي ابراز « بودن » است. جوان در اين ايام بدنبال گمشده اي است تا با بدست آوردن آن، نقش خود را در محيط پيرامون خود بيازمايد و از طريق اين آزمون، خود و استعدادهايش را بشناساند. گرچه او گامهاي نخست را بر مي دارد، ليكن سعي مي كند مصصم و با دقت اقدام كند تا صادقانه و خالصانه بودن اقدامش را به اثبات برساند. جوان صاف است و پاك و هنوز به آلاينده هاي موجود در دنياي بزرگترها آلوده نشده و همين صافي و صداقت اوست كه اگر در مسير درست هدايت نشود، جوان را به پرتگاه سقوط و يا سرخوردگي مي كشاند. عدم درك صحيح موقعيتهاي فكري و ذهني و نيازهاي دوران جواني توسط نسل فبل از او مي تواند منجر به « بحران بيهودگي » انجاميده و تمام شور و نشاط جواني را به يأس بدل سازد. جوان دوست دارد « به حساب » آيد. چرا كه فردا از آن اوست و او حق دارد آنرا مطابق ميل خود بسازد. نسل گذشته حق ندارد براي او سرنوشتي رقم بزند كه خود مي خواهد. مگر آنكه با زمان جوان، خود را به روز نگه دارد. جوان از آنِ فردا است در صورتي كه نسل قبل متعلق به ديروز است. پس بايد براي جوان سهمي قائل شد و او را در جايگاه خودش ديد. اگر اينگونه بينديشيم، قاعدتاٌ از جوان مسئوليت پذير در جامعه استفاده كرده و راه را براي بروز استعداد و توانائي او هموار مي سازيم و اين نيروي عظيم فكر، توان و استعداد را در چرخة توسعة كشور بكار مي گيريم. ما بايد جوان را باور كنيم. بايد يقين داشته باشيم كه جوان ايراني توانمند است و هوشيار. بايد بپذيريم كه جوان ايراني اگر به حساب آيد، از با استعدادترين مردم دنيا است. و چه خوب است كه عرصه هاي مشاركت جوانان در امور عمومي جامعه را فراهم نموده و از اين استعدادها بهرة لازم را ببريم. عرصه هائي چون: • مشاركت جوانان در دفاع غير نظامي • مشاركت در بسيج و آمادگي دفاع نظامي و بسيج سازندگي • مشاركت در حل معضلات اجتماعي و شهر نشيني • مشاركت در كمك رساني به مناطق محروم • زمينه سازي براي رشد سريع علمي جوانان و نخبه پروري كمال جوئي و زيبائي طلبي: انسان در ابعاد خلقت خود داراي خصوصيات و خصلتهائي است كه بسته به نوع نگرش او به زندگي، در ارتباط با اين خصلتها، رفتارهاي خاص خود را بروز مي دهد. پائينترين و ابتدائي ترين اين موارد، ارضاي نيازهائي چون غذا و مسكن مي باشد. انسان براي رفع اين نياز دائم در تلاش و تكاپو است و به هر دري سر ميزند و خود را به هر آب و آتشي ميزند تا اين موارد را به چنگ آورد. چه بسيار نزاعها و بعضاٌ جنگها كه بر سر اين موضوعات اتفاق افتاده و سالها وقت انسانها را گرفته و سرمايه هاي هنگفتي را به هدر داده است. لكن در نهاد آدمي خصائص ديگري نيز به وديعت نهاده شده كه در مراتب رشد خود به سوي تعالي و ارتقاي باورها، به آنها مي پردازد. در اينجا مجال آن نيست كه به مراتب نيازهاي بشري و روند تكاملي آن بپردازيم. از جمله خصوصيات بارز بشري كه تحت شرايطي به عنوان نياز او مطرح شده و او را به سوي رشد و تكامل رهنمون مي شود، حس كمال جوئي و زيبائي طلبي است. اين موضوع از خصوصياتي است كه با كسب آن و هدايت صحيح، انسان را به قله هاي رفيع انسانيت هدايت مي كند و پله اي براي صعود به كمال معنويت است. اين حس ناشي از بُعد معنوي است و انسان عاقل آنرا با مظاهر زودگذر مادي جابجا نمي كند. كمال جوئي و زيبائي طلبي در اوان جواني كه جوانان بيشتر در خانواده پدري بسر برده و دغدغة كمتري در زمينة برآوردن نيازهاي خانواده دارند، سريعتر بروز كرده و آثار خود را نشان مي دهد. جوان در پي آن است كه در جهت تكميل نيازهاي كسب هويت و جايگاه خود، پله هاي كمال را سريعتر طي كرده و ارتقاء يابد تا بتواند بيشتر از گذشته مسئوليت پذيرفته و خود را بروز دهد. او نياز دارد كه هرآنچه زيباست در اختيار داشته باشد. او به زيبائيها با ديدي زيبانگر نگريسته و خلقت را زيبا مي بيند و دوست دارد كه ديگران نيز او را در اين چرخه زيبا ديده و او را به حساب آورند. روحي حساس يافته و احساساتش رقيق شده و به هر ناملايمتي واكنش نشان داده و حساسيت خود را بروز مي دهد. طرز رفتار، حساسيت در قبال نوع پوشش و لباس، اصرار بر تنظيم روابط اجتماعي با اطرافيان، دوست يابي، تعيين نوع آرايش ظاهري، انتخاب نوع ورزش، انتخاب نوع موضوعات فكري و فرهنگي، پرداختن به جنبه هاي عاطفي و غريزي ايام جواني، بحث ورزش و امور اجتماعي و … از مجموعه خصوصيات بارز اين ايام است. حس كمال جوئي و زيبائي طلبي، بخصوص در جوانان دو جنبه دارد كه يكي از جنبه هاي آن سمت و سوئي مجازي دارد و جنبة ديگر، سمت و سوئي حقيقي بخود مي گيرد. بسته به اينكه جوان در اين ايام و حالات با چه عوامل و يا سلسله موضوعات و الگوهائي مرتبط گردد، رفتارش تعريف و تعيين مي گردد. در اينجا است كه رسالت والدين و نهادهاي اجتماعي معنا پيدا كرده و بايد بصورت صحيح تبيين گردد. ما به هيچ وجه مجاز نيستيم كه به صٍرف حساسيت نسبت به مسائل جامعه، جوانان و اين دوران سرنوشت ساز زندگي آنان را نديده و يا درست نبينيم. اتفاقاُ اگر به سرنوشت جوانان خود حساس هستيم و آنان را آينده سازان كشور مي بينيم، رسالت سنگينتري خواهيم داشت. بزرگترها بايد مسائل اين دوران را با زاوية ديد جوانان نگاه كرده و راههاي پيشرفت و ترقي و تعالي جامعه و جوانان را به آنها نشان دهند. نمي توان در زمان گذشته زندگي كرد و افق ديد خود را به موضوعات گذشته معطوف كرد و براي زمان حال و آينده برنامه ريزي كرد. از سوي ديگر نمي توان به جوانان اعتماد نكرد و آنان را در تبيين مسائل خودشان مشاركت نداد و انتظار داشته باشيم آنان تمامي نسخ تنظيم شده توسط بزرگترها را مو به مو اجرا نمايند. خانواده، مدرسه، دانشگاه و نهادهاي اجتماعي كه متولي فرهنگ عمومي جامعه هستند، موظفند براي تبيين رفتارهاي صحيح و ايجاد روابط سالم و منطقي بين رفتارهاي جوانان، نياز كمال جوئي و زيبائي طلبي آنان و هنجارهاي جامعه، معادلات واقعي، منطقي و روبه رشد تعريف و به مرحلة اجرا بگذارند. معيارها را تعريف كنند. الگوها را بصورت واقعي و واقع بينانه تعريف و مشخص نمايند و با ابزارهاي فرهنگي مناسب، جوانان را توجيه و به مرحلة اجرا درآورند. نهادهاي اجتماعي، خانواده ها و… موظفند حدود رفتارها و هنجارهاي حلال، مكروه و حرام را مشخص كرده و ضمن كار فرهنگي، صرفاُ از موارد حرام جلوگيري كنند و اگر رفتار و يا اقدامي از سوي جوانان، مخلّ هنجارهاي جامعه نبود، او را آزاد گذاشته و با اقدامات فرهنگي، در طيف رفتارهاي مكروه تا حلال، كمال رفتارها و هنجارها را به او نشان داده و او را به دست يافتن به آن كمال تشويق نمايند. الگوها را نيز امروزي و دست يافتني كرده و عرضه كنند. اجازه دهند تا جوانان حق انتخاب داشته و خود، راه صحيح را از ميان طيف راههاي حلال، برگزينند. تنوع گرائي در ذات انسان بويژه جوانان است. نبايد اجازه داد كه اين روحيه كه از خصوصيات كمال جوئي جامعة انساني است و دين مبين اسلام نيز بر آن تأكيد جدي دارد، ناآگاهانه، تنگ نظرانه، ناخودآگاه و با استفادة ابزاري از برخي تلقيها، محدود شود. نهادهاي اجتماعي موظفند آنقدر در خصوص تعريف استانداردها و الگوها رعايت تنوع را بنمايند كه جوان پرغرور ايراني و مسلمان نياز به الگوهاي وارداتي نداشته باشد. حتي جوان امروز بتواند با افتخار بگويد كه ما بايد اين استانداردها و الگوها را به ساير ملل صادر نمائيم.